ბევრი ვიფიქრე რა დამეწერა ამ წინასაარჩევნო ისტერიის ფონზე და რადგან მთელი საქართველო პრეზიდენტის ძიების პროცესშია, გადავწყვიტე მითად ქცეულ პრეზიდენტზე ვაცლავ ჰაველზე მეამბნა.

ამ დღეებში საინფორმაციო საშუალებებმა ვაცლავ ჰაველის განცხადება გაავრცელეს. ჩეხეთის ყოფილი პრეზიდენტის განცხადებით 2009 წლის პირველ ნახევარში, როდესაც ჩეხეთი ევროკავშირის თავმჯდომარე ქვეყანა იქნება, მან დიდი ყურადღება უნდა დაუთმოს ადამიანის უფლებებს. ”ახლა ჩვენ უტყვი მოწმე ვართ სამარცხვინო ქცევისა, როდესაც ევროკავშირი ადამინის უფლებათა ნაცვლად პრიორიტეტს ანიჭებს საკუთარ ეკონომიკურ ინტერესებს” -  განაცხადა ჰაველმა. მან ასევე  ჩეხეთის პოლიტიკოსებს მოუწოდა, რომ მომავალ წელს ყურადღება გაამწვავონ ევროკავშირის შემდგომი გაფართოების შესაძლებლობაზე.

ამ განცხადებიდანაც კარგად ჩანს, რომ ვაცლავ ჰაველს ადამიანის უფლებებისთვის ბრძოლა ”ხავერდოვანი რევოლუციიდან” 19 წლის შემდეგაც არ შეუწყვეტია და მისთვის, ბუნებრივი აირის სტაბილურ მიწოდებაზე მაღლა პიროვნების თავისუფლებები და თანასწორობის პრინციპები დგას.

ვაცლავ ჰაველი მთელს მსოფლიოში ცნობილია როგორც დისიდენტი, ადამიანის უფლებადამცველი, დრამატურგი და ბოლოს როგორც ჩეხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. მისი ლიდერობით ჩეხოსლოვაკია კომუნისტური მმართველობისგან უსისხლოდ, ”ხავერდოვანი რევოლუციით” გათავისუფლდა. მისი დამსახურებაა, რომ ჩეხეთის და სლოვაკეთის ფედერაცია უმტკივნეულოდ დაიშალა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად ჩამოყალიბდა. ვაცლავ ჰაველის რეფორმებმა აქცია ჩეხეთი ცენტრალური ევროპის განვითარებულ დემოკრატიად… უამრავი დამსახურების ჩამოთვლა შეიძლება.

ვაცლავ ჰაველი 1936 წლის 5 ოქტომბერს დაიბადა ჩეხი არქიტექტორისა და ბურჟუაზიული კლასის წარმომადგენელის არქიტექტორ ვაცლავ ჰაველის (უფროსი) ოჯახში. მომავალში კლასობრივი კუთვნილება ვაცლავ ჰაველს უამრავ უხერხულობასა და პრობლემას შეუქმნის. სკოლაში მას ზოგიერთი ამხანაგი დასცინოდა, თავად ვაცლავ ჰაველიც თავის ნაკლად მიიჩნევდა მდიდართა კლასის წარმომადგენლობას. ის მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ბავშობაში განცდილი და მაშინ წარმოქმნილი სურვილი განთავისუფლებულიყო დაუმსახურებელი იარლიყებისგან გადამწყვეტი აღმოჩნდა მის ცხოვრებაში.

სკოლის დამთავრების (1951 წ) შემდეგ ჰაველს არ იღებდნენ არცერთ უმაღლეს სასწავლებელში. ამასობაში (1955 წ) შესდგა მისი როგორს ლიტერატურული კრიტიკოსის დებიუტი. ერთი წლის შემდეგ კი სიტყვით გამოვიდა დამწყები მწერლების შეკრებაზე.

ამასობაში მან დაუსწრებლად მოახერხა სამხატვრო აკადემიის დრამატურგიის დაუსწრებელ ფაკულტეტის დამთავრება. პარალელურად ის მუშაობდა ტექნიკოსად პრაღის საავტორო თეატრში ”ნა ზაბრადლი”. ის რამდენიმე სპექტაკლშიც მონაწილეობდა. ამ თეატრშივე 1963 წელს მისი პირველი პიესა ”სადავოე პრაზდნესტვო” დაიდგა. კომედიურ პიესა კომუნისტური ურთიერთობის სტილს დასცინოდა, როდესაც შეგიძლია ილაპარაკო ბევრი, მაგრამ არაფერი თქვა.

ჰაველი პოლიტიკაში 1965 წელს მოხვდა როდესაც ჟურნალ ”ტვარჟ”-ის  (სახის) რედაქციის წევრი გახდა. ჟურნალი კომუნისტურმა ხელისუფლებამ აკრძალა. 60-იან წლებში კი ვაცლავ ჰაველმა დამოუკიდებელი მწერლების ორგანიზაცია შექმნა. დამოუკიდებელი იმას ნიშნავს, რომ მწერლები კომპარტიის რიგებში არ ირიცხებოდნენ. ეს საქმიანობა შეჩერებულ იქნა 1968 წელს პრაღაში ”ვარშავის ხელშეკრულების” ჯარების (ძირითადად რუსეთის წითელი არმიის) შესვლის შემდეგ.

1970 წლისთვის ჰაველი უკვე დამხმარე მუშად მუშაობდა პრაღის ერთერთ ლუდსახარშ ქარხანაში. პარალელურად ის აგრძელებდა პუბლიცისტურ საქმიანობას რის გამოც დაჯილდოვებულ იქნა ევროპის სახელმწიფოების სხვადასხვა პრემიებით. 1977 წელს კი დისიდენტ მწერლებთან და იატაკქვეშა მოღვაწეებთან ერთად შექმნა და გაავრცელა ”ქარტია 77”. ამის გამო დააპატიმრეს და 4 თვე ამყოფეს წინასწარი დაკავების კამერაში. ერთი წლის შემდეგ ისევ დაიჭირეს და 4 წელიწადნახევარი მიუსაჯეს. იგი ვადის ამოწურვამდე რამდენიმე თვით ადრე გაათავისუფლეს ფილტვების მწვავე ანთების გამო.

80-იან წლებში მან კიდევ უფრო გააძლიერა ანტიკომუნისტური საქმიანობა, ჩეხოსლოვაკიის ხელისუფლებას ვეღარ გადაეწყვიტა მისი დაჭერა, რადგან ევროპული სახელმწიფოების მწვავე რეაქციის ეშინოდა. ჰაველის დისიდენტური საქმიანობა 1989 წელს ”ხავერდოვანი რევოლუციით” დაგვირგვინდა. პრაღაში მისმა ორგანიზაციამ ”სამოქალაქო ფორუმმა” საპროტესტო აქციაზე 800 ათასამდე მოქალაქეს მოუყარა თავი და ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური ხელისუფლებისაგან მოლაპარაკებათა მაგიდასთან დაჯდომა მოითხოვა. მოლაპარაკებები კომუნისტური ხელისუფლების გადადგომითა და დემოკრატიული არჩევნებით დასრულდა. ვაცლავ ჰაველი ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ჩეხეთის და სლოვაკეთის ასევე ”ხავერდოვნად” დაშორების შემდეგ კი 1993 წელს ვაცლავ ჰაველი ორი ვადით იქნა არჩეული ჩეხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტად. ის ახლაც აგრძელებს საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას და ახალი საგმირო სამქეებით ავსებს ჩეხურ მითს ვაცლავ ჰაველის შესახებ.ikoni

Be Sociable, Share!

•