MyPraha.info - ჩემი პრაღა » ცნობილი პრაღელები http://www.mypraha.info Fri, 27 Jan 2012 12:09:42 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.3.1 "გმადლობთ რატილი" http://www.mypraha.info/%e1%83%92%e1%83%9b%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%97-%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98/ http://www.mypraha.info/%e1%83%92%e1%83%9b%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%97-%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98/#comments Sat, 07 Jan 2012 16:42:34 +0000 Kakha Mchedlidze http://www.mypraha.info/?p=7177 Богородица

იოსებ ივანეს ძე რატილი (ნამდვილი გვარია ნავრატილი) დაიბადა 1840 წლის 27 თებერვალს ჩეხეთში, დობშიცეში.
ქართული ფოლკლორით მოხიბლული ჩეხი მომღერალი თავდავიწყებით ჩაერთო ქართული ეროვნული საგანძურის შეგროვებისა და ნოტებზე გადატანის საქმეში.художник на икониИкони на светци

]]> http://www.mypraha.info/%e1%83%92%e1%83%9b%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%91%e1%83%97-%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98/feed/ 0 ვაცლავ ჰაველი ბლუმბერგს რუსეთის ენერგოშანტაჟზე ესაუბრა http://www.mypraha.info/%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%aa%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%95-%e1%83%b0%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9a%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%a1/ http://www.mypraha.info/%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%aa%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%95-%e1%83%b0%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9a%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%a1/#comments Wed, 17 Jun 2009 15:47:58 +0000 Lord Vader http://www.mypraha.info/?p=853 დღეს “ბლუმბერგი” ჩეხეთის ყოფილ პრეზიდენტთან, მწერალ და დისიდენტ ვაცლავ ჰაველთან საუბარს აქვეყნებს.
საუბარი ძირითადად რუსეთის “ევროპული” და “სამეზობლო” და ევროპისა და აშშ-ს “რუსული” პოლიტიკის ირგვლივ წარიმართა.

ჰაველის აზრით, დროა ევროპამ და აშშ-მა ქმედითი ნაბიჯები გადადგან რუსეთის ენერგო-დამოკიდებულების შემცირებისკენ, რისთვისაც ალტერნატიული პროექტების განხორციელებაა საჭირო. ამგვარ პროექტთაგან უმნიშვნელოვანესად ჩეხეთის ექს-პრეზიდენტი “ნაბუკოს” მიიჩნევს.

“აუცილებელია ზრდილობიანად, მეგობრული ღიმილით განვაცხადოთ, რომ ჩვენ თავისუფალი ხალხები ვართ, – ამბობს ჰაველი, – ჩვენით მანიპულირების და შანტაჟის უფლებას არ მოგცემთ, ხოლო თუ თქვენ [რუსეთი] გვემუქრებით, რომ გაზის მოწოდებას შეგვიწყვეტთ, კი ბატონო – შეგიძლიათ, თქვენთვის დაიტოვოთ”.

სხვათა შორის, დაახლოებით 1 წლის წინ, 2008 წლის ივლისში, რუსეთმა ჩეხეთს მოულოდნელად, გაფრთხილების გარეშე თითქმის ორჯერ შეუმცირა ნავთობის მიწოდება. თუმცა რუსულმა “ტრანსნეფტმა” ეს შეფერხება “ტექნიკური პრობლემებით” ახსნა, მაგრამ ეს “ტექნიკური პრობლემები”, რაღაც ეშმაკებით, მაინცადამაინც აშშ-სა და ჩეხეთს შორის ანტისარაკეტო თავდაცვის დარგში თანამშრომლობის ხელშეკრულების ხელმოწერას დაემთხვა.

ნავთობის მიწოდების მაშინდელმა შემცირებამ ჩეხეთს განსაკუთრებული პრობლემები ვერ შეუქმნა – საქმე ისაა, რომ ჯერ კიდევ გასული საუკუნის მიწურულს, რუსეთისგან პოლიტიკური დამოუკიდებლობის მოპოვების კვალად, ჩეხეთის სახელმწიფომ რუსეთისგან ენერგეტიკული დამოუკიდებლობის მოპოვებისთვისაც იზრუნა – 90-იანებში აგებულმა ნავთობსადენმა “IKL”-მ ჩეხეთი გერმანიას დაუკავშირა. რუსეთიდან ნავთობის მიწოდების შემცირებისთანავე, ეს ალტერნატიული ნავთობსადენი ამოქმედდა.

„იმ დროს ბევრი კითხულობდა, თუ რა საჭირო იყო მეორე ნავთებსადენი, – განუცხადა ჩეხეთის სახელმწიფო ენერგოკომპანიის წარმომადგენელმა ლიბორ ლუკაშეკმა „ინტერნეიშენალ ჰერალდ ტრიბიუნს“, – მაგრამ დღეს ყველანი ვხედავთ მის ნამდვილ ფასს“.

“რუსეთს სურს, რომ ცენტრალური ევროპის ქვეყნები მისი გავლენის ქვეშ იმყოფებოდნენ. რუსეთმა უნდა გადაწყვიტოს – გაწევრიანდებიან თუ არა ეს ქვეყნები ნატოსა და ევროკავშირში. მათ სურს, ყველაფერზე ნებართვას მათგან ვიღებდეთ, – უთხრა ვაცლავ ჰაველმა ბლუმბერგს”.

ჰაველის განცხადებით, რუსეთის პოლიტიკა კვლავ მეზობელი ქვეყნების დამორჩილების იდეით ცხოვრობს.
ჰაველმა ისაუბრა იმ ვითარებაზე, რომელშიც საქართველო და უკრაინა იმყოფებიან და გაიხსენა ბრეჟნევისდროინდელი რუსეთის სამხედრო აგრესია ჩეხოსლოვაკიის წინააღმდეგ.

ჰაველი ასევე საუბრობს იმ ე.წ. “რეალპოლიტიკოსთა” ნააზრევზე, რომ ბოროტების არა-პროვოცირება საუკეთესო პოლიტიკაა. ჰაველის აზრით, “შეცდომაა კომპრომისის პოლიტიკა და ის აზრი, რომ თუკი ბოროტი ძალების პროვოცირებას არ მოვახდენთ, ისინი თავისით გაქრებიან. პირიქით, ასე მათ მხოლოდ გავაძლიერებთ”, -ამბობს ჰაველი.

ჰაველს სჯერა, რომ დასავლეთ ევროპა და აშშ უფლებას არ მისცემენ რუსეთს, რომ ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებზე კვლავ გაბატონდეს.

მისი აზრით, რუსეთის მეზობელ ქვეყნებს აღარ სურთ რუსეთის გავლენის სფეროში დარჩენა.

Reject Russia’s Energy ‘Blackmail’, Vaclav Havel Urges Europe

]]> http://www.mypraha.info/%e1%83%95%e1%83%90%e1%83%aa%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%95-%e1%83%b0%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%91%e1%83%9a%e1%83%a3%e1%83%9b%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%92%e1%83%a1/feed/ 3 რუდოლფ II – იმპერატორი, რომელსაც ლუდი ძლიერ უყვარდა http://www.mypraha.info/rudolfii_and_krusovice/ http://www.mypraha.info/rudolfii_and_krusovice/#comments Fri, 15 May 2009 06:43:25 +0000 Lord Vader http://www.mypraha.info/?p=814 რუდოლფ მეორე

რუდოლფ მეორე

რუდოლფ მეორე ჰაბსბურგი „საღვთო რომის იმპერიის“ იმპერატორი, ბოჰემიის, გერმანიის, უნგრეთის მეფე და ავსტრიის ერცჰერცოგი ხელოვნების, ალქიმიისა და ლუდის დიდი მოყვარული გახლდათ.

ის 1552 წელს ვენაში დაიბადა, მადრიდში, ბიძამისის, ესპანეთის მეფე ფილიპე მეორის კარზე აღიზარდა და ცხოვრების დიდი ნაწილი პრაღაში გაატარა. რომის საღვთო იმპერიის სამეფო ტახტზე ასვლის შემდეგ, რუდოლფ მეორემ სამეფო რეზიდენიად პრაღა აირჩია და 1583 წლიდან „პრაჟსკი ჰრადში“ დასახლდა.

მისი მმართველობის დროს პრაღა ევროპის კულტურულ და სამეცნიერო ცენტრად იქცა. მხატვრები, მწერლები, მუსიკოსები მთელი მსოფლიოდან მიაწყდნენ პრაღას, სადაც მათ სრული შემოქმედებითი თავისუფლება და იმპერატორის მფარველობა ელოდათ. პრაღას აგრეთვე მიაშურეს ასტრონომებმა, ფილოსოფოსებმა, ქიმიკოსებმა და ალქიმიკოსებმა.

რუდოლფ მეორემ ხელოვნების ნიმუშთა დიდი კოლექცია შეაგროვა – მის კუნტსკამერაში იყო ლეონარდო და ვინჩის, ალბრეჰტ დიურერის, პიტერ ბრეიგელ უფროსის ნახატები.

ამავე დროს მას უძილობა, დეპრესია და ფსიქიური აშლილობა აწუხებდა – იმპერატორი საკუთარ, გამოგონილ სამყაროში იყო ჩაკეტილი სადაც არარეალურ, ხშირად ფანტასტიკურ გეგმებს სახავდა – პრაღის მასშტაბული რეკონსტრუქცია, ახალი ჯვაროსნული ომის წამოწყება ოთომანის იმპერიის წინააღმდეგ, ფილოსოფიური ქვის მიგნება ეს ყველა რუდოლფ მეორეს განუხორციელებელი დარჩა…

სამაგიეროდ, 1583 წელს მან ვინმე ჟირი ბირკასგან შეიძინა 1517 წელს აგებული ლუდსახარში კრუშოვიცე და პირადად დაიწყო ზრუნვა მის განვითარებაზე. აქედან მოყოლებული, ლუდ “კრუშოვიცეს” ჰაბსბურგთა საიმპერატორო გვირგვინი ამშვენებს. რუდოლფ მეორის დამსახურებაა სწირედ, რომ კრუშოვიცეს სამეფო ლუდსახარში დღეს ჩეხეთის ეროვნული სიამაყეა… (მართალია, ახლა ის უკვე ჰოლანდიურ ჰეინეკენს ეკუთვნის, მაგრამ გლობალიზაციას წინაშე მეფეებიც კი უძლურნი არიან).

ასე გამოიყურება შავი კრუშოვიცე :)

ასე გამოიყურება შავი კრუშოვიცე :-)

კრუშოვიცე აწარმოებს ღია და მუქი ფერის, აგრეთვე სამარკო ლუდს: „საიმპერატორო“, „საიუბილეო“, „მუშკეტერი“ (რომელიც, ერთ-ერთი გადმოცემით, პირადად რუდოლფ მეორის გამოვნებით შეიქმნა საგანგებოდ საიმპერატორო გვარდიელთათვის. ამ ლუდის ხელახალი წარმოება ძველი რეცეპტურის მიხედვით, ქარხანამ 1980 წელს განაახლა).

Krusovice video

მთელი ამ გამიდან მე ტრადიციულად შავ Krušovice Černé-ს გირჩევთ. ამ მუქ ლუდს (თუ სწორედ დაისხამთ :) ) მაღალი, თეთრი ქუდი ამშვენებს და არაჩვეულებრივი რბილი გემოთი გამოირჩევა. მიაკითხეთ თბილისის სუპერმარკეტებს ;)

Krusovice.cz

]]> http://www.mypraha.info/rudolfii_and_krusovice/feed/ 2 იან პალახი http://www.mypraha.info/%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c-%e1%83%9e%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%98/ http://www.mypraha.info/%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c-%e1%83%9e%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%98/#comments Mon, 19 Jan 2009 19:18:07 +0000 Kakha Mchedlidze http://www.mypraha.info/?p=686

ეს ფოტო ერთ ჩვეულებრივ საღამოს გადავიღე და როგორც ჩანს პრაღელებს არასდროს ავიწყდებათ იან პალახის და იან ზაიცის მემორიალის ყვავილებით შემკობა.

იან პალახი 40 წლის წინათ, 1969 წლის 19 იანვარს გარდაიცვალა. გარდაცვალების მიზეზი ის მძილე დამწვრობა იყო, რომელიც მან პრაღის ცენტრში, ვაცლავის მოედანზე თავის დაიწვის აქტის დროს მიიღო. ამ ნაბიჯით, კარლოსის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტის სტუდენტმა, 1968 წლის აგვისტოში საბჭოთა (რუსული) ჯარების მიერ, იმ დროინდელი ჩეხოსლოვაკიის ოკუპაციის წინააღმდეგ გაილაშქრა.

იან პალახის დაკრძალვის დღეს ანალოგიურად მოიქცა და თავი იმავე ადგილად დაიწვა მისმა თანამოაზრემ იან ზაიცმა. იან პალახს და იან ზაიცს ჩეხი ხალხი გმირებად მიხსენიებს. სწორედ მათი საქციელი ჩეხებს და სლოვაკებს არასდროს აძლევდა იმის დავიწყების საშუალებას რაც პრაღაში საბჭოთა ჯარებმა ჩაიდინეს. სწორედ ხალხის გამოფხიზლება იყო ჩემი მიზანიო [ იან პალახის ხმა ] – უთქვამს იან პალახს საავადმყოფოში დამწვრობით გარდაცვალებამდე რამდენიმე საათით ადრე.

რადიო ”თავისუფლების” მასალების მიხედვით.

]]> http://www.mypraha.info/%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c-%e1%83%9e%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%98/feed/ 3 …და ტრუსჩახდილი გოგონები http://www.mypraha.info/%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%a2%e1%83%a0%e1%83%a3%e1%83%a1%e1%83%a9%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98/ http://www.mypraha.info/%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%a2%e1%83%a0%e1%83%a3%e1%83%a1%e1%83%a9%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98/#comments Thu, 06 Nov 2008 06:39:00 +0000 Lord Vader http://www.mypraha.info/?p=473 rent a car bulgariaფისი-ფისი ბიჭების შადრევანმა პრაღის სხვა ცნობილი სკულპტურა გამახსენა – მას „ბიწიერების მერხი“ ეწოდება და ვისოჩანი რაიონის ჟიჟკოვის ქუჩაზე, ცნობილი ჩეხური კომპანიის Sazka-ს (პრაღის მთავარი სპორტული და საკონცერტო O2/Sazka არენის მფლობელი კომპანია) ოფისის წინ მდებარეობს. თუმცა, თავდაპირველად, მისი დადგმა დვორჟაკის რაიონში იგეგმებოდა, მაგრამ რაიონის მცხოვრებთა პროტესტის შემდეგ ადგილი შეიცვალა – დვორჟაკელებს ქანდაკების სკანდალურობა არ მოეწონათ. არადა, დიდად სკანდალური აქ არც არაფერია: კომპოზიცია წარმოადგენს მამაკაცს, რომელიც მერხზე ზის ნეტარი სახით, გვერდით ფულის დასტა დევს, მის წინ კი გოგონაა მუხლებზე დამხობილი და მამაკაცს ეხუტება… მართალია, გოგონას მეცნიერულის ენით რომ ვთქვათ ტრუსი (ანუ მადაბიური ენით რომ ვთქვათ ნიფხავი) არ აცვია… და რა მერე? შენ თავად თუ კულტურული ადამიანი ხარ, თანაც დიდი კომპოზიტორის ქუჩაზე ცხოვრობ, მამაძაღლი – რა მაინცადამაინც „იქ“ უნდა მიაჩერდე?
„ბიწიერების მერხის“ ავტორი ცნობილი მოქანდაკე ლეა ვივოტია. კომპოზიცია აგრძელებს ადამიანთა გრძნობებისადმი მიძღვნილ სერიას – როგორიცაა „ცნობადის მერხი“, „შეყვარებულთა მერხი“ – ეს სკულპტურები მსოფლიოს არაერთ ქალაქს ამშვენებს – ოტავას, მონრეალს, ნიუ-იორკს, ფლორიდას და კვლავ პრაღას.
ისე თბილისსაც არ აწყენდა ერთი. ყოველ შემთხვევაში წერეთლის რომელიმე გიგანტური ქმნილების ცხრა ათას შვიდას მერამდენიღაცა ასლს ნამდვილად აჯობებს.
პრაღისადმი მოქანდაკის ინტერესი გასაგებია, ვინაიდან, მიუხედავად იმისა, რომ ის კანადაში ცხოვრობს და მოღვაწეობს, ლეა ვივოტი წარმოშობით ჩეხია, ქალაქ სუმპერკში დაიბადა და მისი ნამდვილი სახელი და გვარი დრაჰომირა ლეა ჰეკელოვაა. როგორც კანადის სავაჭრო პალატის წლიური გამოცემა მიუთითებს, 2003 წელს ლეა ვივოტი დასახელებული იყო მსოფლიოში ყველაზე ცნობილ ჩეხ ქალად.

© Lord Vader

]]> http://www.mypraha.info/%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%a2%e1%83%a0%e1%83%a3%e1%83%a1%e1%83%a9%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98/feed/ 7 იან პალახი http://www.mypraha.info/jan-palach/ http://www.mypraha.info/jan-palach/#comments Mon, 04 Aug 2008 18:45:07 +0000 Lord Vader http://www.mypraha.info/%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%9c-%e1%83%9e%e1%83%90%e1%83%9a%e1%83%90%e1%83%ae%e1%83%98/ Jan Palach2008 წლის აგვისტოში საბჭოთა კავშირისა და „ვარშავის ბლოკის“ ჯარების ჩეხოსლოვაკიაში ინტერვენციის 40 და ამ ინტერვენციის ყველაზე ცნობილი მსხვერპლის იან პალახის დაბადების 60 წელი სრულდება, რომელმაც ინტერვენციის მიმართ პროტესტის ნიშნად თავი დაიწვა.

როგორც თვითმხილველნი ყვებიან, 1969 წლის 16 იანვარს, დაახლოებით დღის ოთხ საათზე ჩეხი სტუდენტი იან პალახი ვაცლავის მოედანზე ეროვნულ მუზეუმს მიუახლოვდა, პლატო გაიხადა, პლასტმასის ბოთლიდან, რომელიც თან ჰქონდა მოტანილი, ბენზინი გადაისხა და ასანთს გაჰკრა.

აალებულ ახალგაზრდას გამვლელები მიცვივდნენ და თავიანთი პალტოები, ქურთუკები ზედ დააყარეს და ცეცხლის მოგუდვა და ჩაქრობა მოახერხეს. მიუხედავად ამისა, მისი გადარჩენა უკვე შეუძლებელი იყო – სამი დღის შემდეგ იგი მრავალრიცხოვანი მძიმე დამწვრობების გამო საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

იან პალახი 1948 წლის 11 აგვისტოს დაიბადა. ბევრი მისი თანატოლისგან განსხვავებით, ის ანტიკომუნისტი არ ყოფილა, მეტიც, თანაკურსელები (პალახი კარლის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე სწავლობდა) მას „ბოლშევიკსაც“ კი უწოდებდნენ. მაგრამ ის გულწრფელი ადამიანი იყო და მით უფრო მძიმედ განიცდიდა, მისი შეხედულებით, „მოძმე“ ქვეყნების ქმედებას. ინტერვენციის დაწყებამ მისი იდეალები დაანგრია. პროკლამაციებში, რომლებიც ვაცლავის მოედანზევე პალახის მიერ მოტანილ პორტფელში აღმოაჩინეს, ეწერა, რომ ის საიდუმლო ჯგუფის წევრი იყო, რომელსაც მიზნად თვითშეწირვით თავისუფლების შეზღუდვისა და უუფლებობის წინააღმდეგ პროტესტის გამოხატვა დაესახა.

მიუხედავად ამ წერილებისა, ჩეხოსლოვაკიის უშიშროების სამსახურმა და საბჭოთა კა-გე-ბეს აგენტებმა რაიმე ორგანიზაციის კვალი ვერ აღმოაჩინეს. თავად პალახმაც საავადმყოფოში მისულ თანაკურსელებს უთხრა, რომ არ სურდა, მისი ნაბიჯი სხვებსაც გაემეორებინათ. ლუბოშ კოლეჩეკმა, იან პალახის ერთ-ერთმა თანაკურსელმა, ასე გადმოსცა პალახის სიტყვები: „ჩემმა ნაბიჯმა მიზანს მიაღწია. დაე, მას ნურვინ გაიმეორებს. სტუდენტები უნდა ეცადნონ, თავს გაუფრთხილდნენ, რათა თავიანთი სიცოცხლე ჩვენი მიზნების აღსრულებას მიუძღვნან“.

მაგრამ პალახის ნაბიჯმა მაინც გამოიწვია ჯაჭვური რეაქცია. 25 თებერვალს ვაცლავის მოედანზე სტუდენტმა იან ზაიცმა დაიწვა თავი. როგორც გაირკვა, ის პალახს პირადად არ იცნობდა. რამდენიმე თვის განმავლობაში, პროტესტის ნიშნად თავის დაწვას 26 ადამიანი შეეცადა. ზოგიერთი მათგანის გადარჩენა მოხერხდა. იყვნენ ისეთებიც, ვისი პროტესტის დამალვაც უშიშროების სამსახურმა მოახერხა – მაგალითად, დიდი ქარხნის პროფკავშირების თავმჯდომარის მოადგილის, ეუჟენ პლოცეკის ნაბიჯი, მხოლოდ ოციოდ წლის შემდეგ გახდა ცნობილი. პლოცეკმა ჩეხეთის ქალაქ იიგლავას ქალაქკომის შენობის წინ დაიწვა თავი, თან საპროტესტო წერილები დატოვა, სადაც ბოროტების წინააღმდეგ ბრძოლისკენ მოუწოდებდა.

Jan Palachიან პალახისა და იან ზაიცის ხსოვნის საპატივცემულოდ ვაცლავის მოედნის ქვაფენილს, ეროვნული მუზეუმის წინ ბრინჯაოს ჯვარი ამშვენებს. პალახის მემორიალი ევროპის სხვა ქალაქებშიცაა. პალახის სახელს ატარებს ჩეხი ასტრონომის კოჰუტეკის მიერ აღმოჩენილი ასტეროიდიც და ხორვატულ ქალაქ რიეკას პოპულარული როკ-კლუბიც.

1991 წელს იან პალახს ტომაშ მასარიკის პირველი ხარისხის ორდენი მიენიჭა.
იან პალახის სახელი – ჩეხი ხალხის გაუტეხელი სულის და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის სიმბოლოა.

იან პალახის ბიოგრაფია

P.S.
ვინაიდან 11 აგვისტოს აქ არ ვიქნები, წერილს წინასწარ, ასე ვთქვათ, ავანსის სახით ვაქვეყნებ :)
და, ჯერ არ ვიცი რამდენი ხნით, მაგრამ Lord Vader გემშვიდობებათ.
იმედია, თუ ინტერნეტში არა, სადმე პრაღაში მაინც შევხვდებით :)

]]> http://www.mypraha.info/jan-palach/feed/ 9 კარელ I – იმპერატორი, რომელსაც პრაღა ძლიერ უყვარდა http://www.mypraha.info/charles/ http://www.mypraha.info/charles/#comments Wed, 14 May 2008 06:24:18 +0000 Lord Vader http://www.mypraha.info/%e1%83%99%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%94%e1%83%9a-i-%e1%83%98%e1%83%9b%e1%83%9e%e1%83%94%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a2%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%a1/ შარლ IV იმპერატორი კარლ IV ლუქსემბურგელი (იგივე შარლ IV, იგივე კარელ I, იგივე ვენცესლასი, იგივე ვაცლავი) იყო იმპერატორ იოანე ლუქსემბურგელის, იგივე იოანე ბრმის – ლუქსემბურგის ჰერცოგის, ბოჰემიისა და პოლონეთის მეფის ((თემო ჩირგაძის ცნობილი გმირისა არ იყოს, მომკლავს ეს ორ-ორი კი არა და ხუთ-ხუთი სათაურები…)) უფროსი ვაჟი. დაიბადა პრაღაში 1316 წლის 14 მაისს. შვიდი წლის ასაკიდან იზრდებოდა ბიძამისის, საფრანგეთის მეფის შარლ IV კაპეტინგის კარზე, სადაც საფუძვლიანად შეისწავლა ფილოსოფია, ლიტერატურა, არითმეტიკა, ასტრონომია, ისტორია, საღთო სჯული (მის მასწავლებელთა შორის იყო მომავალი პაპი კლემენტ VI – ამ მოკავშირეობამ მომავალში დიდად შეუწყო ხელი კარლ IV-ის ძალაუფლების განმტკიცებას), ლათინური, ფრანგული და ჩეხური ენების გარდა თავისუფლად ფლობდა ასევე გერმანულს და იტალიურს. ამავე დროს, როგორც ჩანს, მომავალი იმპერატორი არა მხოლოდ სწავლით იყო დაკავებული – პარიზში ის დაუახლოვდა და დაქორწინდა ვალუას ჰერცოგინია ბლანშზე (როგორც ცნობილია, ვალუებმა საფრანგეთის სამეფო ტახტზე კაპეტინგების დინასტია შეცვალეს – ბლანში მეფე ფილიპე VI ვალუას ნახევარდა იყო).


1343 წლის 11 ივლისს, მას შემდეგ რაც პაპმა გერმანიის მეფე და საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი ლუდვიგ ბავარიელი ეკლესიიდან განკვეთა, კარლ ლუქსემბურგელი რომის მეფედ ეკურთხა. თუმცა, მისი ძალაუფლება იტალიაში, თავდაპირველად, ერთობ მოკრძალებული იყო – ქალაქების დიდი ნაწილი კვლავ ლუდვიგს ემორჩილებოდა (როგორც ხედავთ, ჩეხურ-ბავარიულ დაპირისპირებას ხანგრძლივი ისტორია აქვს და მხოლოდ საუკეთესო მელუდის ტიტულის ირგვლივ ქიშპობით არ შემოიფარგლება).

1346 წელს პრინც კარლს პირველი სერიოზული სამხედრო და პოლიტიკური გამოცდის გადატანა მოუხდა – საფრანგეთის მეფის, ფილიპე VI -ის მხარდამხარ, ის ინგლისის მეფე ედუარდს III-ეს და მის ვაჟს, უელსისი პრინც ედუარდს („შავ პრინცს“) კრესის (ანუ ჩეხურ მატიანეში კრესიჩის) ბრძოლაში დაუპირისპირდა. ამ ბრძოლაში ფრანგულ-ჩეხური არმია სასტიკად დამარცხდა, პრინცი კარლი დაიჭრა, ხოლო მისი მამა, იოანე ბრძოლის ველზე დაიღუპა – მემატიანემ შემოგვინახა იოანე ლუქსემბურგელის შეძახილი – „ღვთის მადლით, ისეთი რამ არასდროს მოხდება, რომ ჩეხეთის მეფე ბრძოლის ველიდან გარბოდეს!“

ამის შემდეგ პრინცმა კარლმა კარელ პირველის სახელით ბოჰემიის სამეფოს ტახტი დაიკავა, ხოლო შემდეგ გერმანიის ტერიტორიაზე შევიდა და ბონში ლუდვიგ ბავარიელს განდგომილი თავადებისა და პაპ კლემენტის მხარდაჭერით გერმანიის იმპერატორადაც ეკურთხა. ამის შემდგომ მან ბავარიისკენ განაგრძო სვლა, მაგრამ სანამ მისი არმია ბავარიას მიაღწევდა, იმპერატორ ლუდვიგს ნადირობისას უეცარი გულის შეტევა დაემართა, ის ცხენიდან ჩამოვარდა და დაიღუპა.

თავისი სხვა ნაკლებად საშიში მტრები – მოჯანყე მეფე-თავადები – იმპერატორმა კარლმა ზოგი დაამარცხა, ზოგი – შემოირიგა, ზოგი – „იყიდა“, ხოლო მათგან ყველაზე გავლენიანი ჰერცოგი რუდილფ II ბავარიელი (ლუდვიგ ბავარიელის ძმისშვილი) დაიმოყვრა (იმ დროისთვის უკვე დაქვრივებულმა კარლმა მის ქალიშვილზე იქორწინა) და, ამრიგად, დიდი შინაომი თავიდან აიცილა. როდესაც 1354 წელს მან ალპები გადალახა და მილანში ლომბარდიის მეფედ ეკურთხა – ამით, ფაქტობრივად, საღვთო რომის იმპერიის ყველა სამეფო თუ სამთავრო მისი მმართველობის ქვეშ აღმოჩნდა. 1355 წელს რომში საღვთო რომის იმპერატორად კურთხევა, მისი ძალაუფლების უკვე მხოლოდ ფორმალური, თუმცა, როგორც დღეს იტყვიან – „ლეგიტიმაციის თვალსაზრისით“, მეტად მნიშნელოვანი დასტური იყო. რომში ის დიდხანს არ დარჩენილა – თავისი უზარმაზარი იმპერიის სატახტო ქალაქად მან პრაღა აირჩია – ამრიგად, ყოველგვარი გადაჭარბების გარეშე შეიძლება ითქვას, რომ პრაღა იმხანად ევროპის დედაქალაქად იქცა.

იმპერატორმა კარლმა პრაღაში მიიწვია საუკეთესო ევროპელი არქიტექტორები (მათ შორის საპატიო ადგილი უკავია ჩეხ პეტრ პარლერჟს) და ქალაქის ისტორიაში უდიდესი და უმნიშვნელოვანესი მშენებლობა გააჩაღა – ქალაქის იმჟამინდელი საზღვრების მიღმა მან, შეიძლება ითქვას, ახალი ქალაქი ააშენა – ეს პრაღის ის ნაწილია, რომელიც დღეს „ნოვო მესტოს“ სახელითაა ცნობილი – „პრაჟსკი ჰრად“ (პრაღის ციხე-სიმაგრე), წმ. ვიტუსის ტაძარი, სახელგანთქმული კარლის (კარლოსის) ხიდი, კარლის მოედანი – ეს ყველა და ბევრი სხვა ულამაზესი და უმნიშნელოვანესი ნაგებობა სწორედ იმპერატორ კარლ IV-ის, იგივე ბოჰემიის (ჩეხეთის) მეფის კარელ I-ის სახელს უკავშირდება. 1348 წელს მისი ბრძანებით დაარსდა კარლის უნივერსიტეტი (აღმოსავლეთ ევროპის უძველესი უნივერსიტეტი).

მან აგრეთვე გაატარა უმნიშვნელობანესი საკანონმდებლო რეფორმა – გამოსცა ე.წ. „ოქროს ბულა“, რომელმაც, დღევანდელი ტერმინოლოგიით რომ ვთქვათ, იმპერატორისა და მისი ქვეშევრდომი მეფეებისა და თავადების უფლება-მოვალეობათა გამიჯნვა და გადანაწილება მოახდინა. თითქმის 100 წლის განმავლობაში ეს დოკუმენტი საღვთო რომის იმპერიის – ევროპის დიდი ნაწილის – ფაქტობრივ კონსტიტუციას წარმოადგენდა.
1378 წელს კარლ IV გარდაიცვალა. ის დაკრძალულია წმ. ვიტუსუს საკათედრო ტაძარში.
შარლ IV სკულპტურა

© Lord Vader

]]> http://www.mypraha.info/charles/feed/ 3 ანდრეა ჩუნდერლიკოვა – დარინა ”რაჭა ჩემი სიყვარულიდან” http://www.mypraha.info/andrea-cunderlikova/ http://www.mypraha.info/andrea-cunderlikova/#comments Fri, 18 Apr 2008 23:36:06 +0000 Kakha Mchedlidze http://www.mypraha.info/andrea-cunderlikova/ Andrea Čunderlíkováლამაზი ქალის დანახვისას ხშირათ ჩაგიღიღინიათ ალბათ ”შენ დაგეძებ დილაა თუ ბინდია”… ჰოდა ამ სიმღერის პირველი ადრესატი ტელეგადაცემა ”7 დღის” ჟურნალისტებს ჩემმა კოლეგამ დავით კაკაბაძემ აპოვნინა.

ანდრეა ჩუნდერლიკოვა (დარინა) პრაღაში ცხოვრობს და ცოტა რამ თუ ახსოვს საქართველოს შესახებ. საქართველოში კი ძველებურად უყვართ ევროპელი გოგონა რომელმაც კინაღამ ნახევარი რაჭის გული გააპო. ”რაჭა ჩემი სიყვარულის” დარინასა და მისი ქართველი თაყვანისმცემლების შესახებ უფრო მეტს ”7 დღის” რეპორტაჟიდან შეიტყობთ.

ვიდეო:

”რაჭა ჩემო სიყვარულო”

]]> http://www.mypraha.info/andrea-cunderlikova/feed/ 0 ლინდა ვოიტოვა – პრაღელი ლამაზმანი http://www.mypraha.info/linda-vojtova/ http://www.mypraha.info/linda-vojtova/#comments Thu, 20 Mar 2008 07:30:29 +0000 Lord Vader http://www.mypraha.info/%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%95%e1%83%9d%e1%83%98%e1%83%a2%e1%83%9d%e1%83%95%e1%83%90-%e1%83%9e%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a6%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%9a%e1%83%90/ Linda Vojtovaევროპის ერთ-ერთ უმშვენიერეს ქალაქად პრაღას არა მხოლოდ ულამაზესი არქიტექტურა აქცევს, არამედ მის ქუჩებში მოსეირნე ლამაზი ქალებიც.

შემთხვევითი არაა, რომ მსოფლიოს ყველა კუთხეში კარგად ცნობილ სუპერმოდელთა შორის, ბევრი ჩეხური წარმოშობის ლამაზმანია – ძნელია ისეთი ადამიანის მოძებნა, ვინც არ იცის დანიელა პესტოვას, პეტრა ნემცოვას, ევა ჰერციგოვას, კაროლინა კურკოვას სახელები, თუმცა, ვინაიდან ამათგან არც ერთი არ არის პრაღაში დაბადებული, მინდა ახალგაზრდა, მაგრამ უკვე კარგად ცნობილი მოდელი ლინდა ვოიტოვა (Linda Vojtova) გაგაცნოთ.

ლინდა ვოიტოვა 1985 წლის 22 ივნისს დაიბადა პრაღაში. დედამისი – იურისტია, მამა კი – მასწავლებელი. 15 წლის იყო, როდესაც Elite Model Look ჟენევაში მოწყობილ კონკურსში მიიღო მონაწილეობა და გაიმარჯვა. აქედან მოყოლებული მისი სამოდელო კარიერა დიდი წარმატებით ვითარდება. მომდევნო წელს ფრანგული Elle-ს გარეკანზე გამოჩნდა. 2002 წლის გაზაფხულზე შედგა მისი დებიუტი პოდიუმზე – წარმოადგინა “ჟივანშის”, “ლუი ვიტონის” და “სონია რაიკელის” კოლექციები.

დღესდღეობით ლინდა ვოიტოვა პრაქტიკულად ყველა ცნობილ სამოდელო სახლთან და დიზაინერთან მუშაობს, გამორჩეულად კი ”არმანისა” და ”პრადასთან” (რომელსაც საყვარელ ბრენდად ასახელებს), მაგრამ განსაკუთრებით წარმატებული მაინც ლინდა ვოიტოვასა და თეთრეულის მწარმოებელი ფირმების ”ვიქტორიას სეკრეტის” და ”პალმერსის” თანამშრომლობაა და ამ წარმატების საწინდარი, რა თქმა უნდა, მოდელის იდეალური ფიგურაა.

მოდის სამყაროში მოღვაწეობის პარალელულად სწავლობს ეკონომიკას.

უყვარს ყველაფერი ჩეხური – ლუდი (რომლის დალევაც წონის მომატების შიშის გამო ეკრძალება), ჩეხური სამზარეულო, პრაღა და მილან კუნდერა.
ალბათ, ძალიან უყვარს ქართველი მამაკაცებიც (თუმცა ჯერ ეს არ იცის :) ).

© Lord Vader

]]> http://www.mypraha.info/linda-vojtova/feed/ 5 ვაცლავ ჰაველი – ”ჩეხური მითი” http://www.mypraha.info/vaclav-havel/ http://www.mypraha.info/vaclav-havel/#comments Fri, 04 Jan 2008 21:45:33 +0000 Kakha Mchedlidze http://www.mypraha.info/vaclav-havel/ ვახლავ ჰაველი ცოლთან, დაგმარ ჰაველთან ერთადბევრი ვიფიქრე რა დამეწერა ამ წინასაარჩევნო ისტერიის ფონზე და რადგან მთელი საქართველო პრეზიდენტის ძიების პროცესშია, გადავწყვიტე მითად ქცეულ პრეზიდენტზე ვაცლავ ჰაველზე მეამბნა.

ამ დღეებში საინფორმაციო საშუალებებმა ვაცლავ ჰაველის განცხადება გაავრცელეს. ჩეხეთის ყოფილი პრეზიდენტის განცხადებით 2009 წლის პირველ ნახევარში, როდესაც ჩეხეთი ევროკავშირის თავმჯდომარე ქვეყანა იქნება, მან დიდი ყურადღება უნდა დაუთმოს ადამიანის უფლებებს. ”ახლა ჩვენ უტყვი მოწმე ვართ სამარცხვინო ქცევისა, როდესაც ევროკავშირი ადამინის უფლებათა ნაცვლად პრიორიტეტს ანიჭებს საკუთარ ეკონომიკურ ინტერესებს” -  განაცხადა ჰაველმა. მან ასევე  ჩეხეთის პოლიტიკოსებს მოუწოდა, რომ მომავალ წელს ყურადღება გაამწვავონ ევროკავშირის შემდგომი გაფართოების შესაძლებლობაზე.

ამ განცხადებიდანაც კარგად ჩანს, რომ ვაცლავ ჰაველს ადამიანის უფლებებისთვის ბრძოლა ”ხავერდოვანი რევოლუციიდან” 19 წლის შემდეგაც არ შეუწყვეტია და მისთვის, ბუნებრივი აირის სტაბილურ მიწოდებაზე მაღლა პიროვნების თავისუფლებები და თანასწორობის პრინციპები დგას.

ვაცლავ ჰაველი მთელს მსოფლიოში ცნობილია როგორც დისიდენტი, ადამიანის უფლებადამცველი, დრამატურგი და ბოლოს როგორც ჩეხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი. მისი ლიდერობით ჩეხოსლოვაკია კომუნისტური მმართველობისგან უსისხლოდ, ”ხავერდოვანი რევოლუციით” გათავისუფლდა. მისი დამსახურებაა, რომ ჩეხეთის და სლოვაკეთის ფედერაცია უმტკივნეულოდ დაიშალა და დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად ჩამოყალიბდა. ვაცლავ ჰაველის რეფორმებმა აქცია ჩეხეთი ცენტრალური ევროპის განვითარებულ დემოკრატიად… უამრავი დამსახურების ჩამოთვლა შეიძლება.

ვაცლავ ჰაველივაცლავ ჰაველი 1936 წლის 5 ოქტომბერს დაიბადა ჩეხი არქიტექტორისა და ბურჟუაზიული კლასის წარმომადგენელის არქიტექტორ ვაცლავ ჰაველის (უფროსი) ოჯახში. მომავალში კლასობრივი კუთვნილება ვაცლავ ჰაველს უამრავ უხერხულობასა და პრობლემას შეუქმნის. სკოლაში მას ზოგიერთი ამხანაგი დასცინოდა, თავად ვაცლავ ჰაველიც თავის ნაკლად მიიჩნევდა მდიდართა კლასის წარმომადგენლობას. ის მოგვიანებით იხსენებდა, რომ ბავშობაში განცდილი და მაშინ წარმოქმნილი სურვილი განთავისუფლებულიყო დაუმსახურებელი იარლიყებისგან გადამწყვეტი აღმოჩნდა მის ცხოვრებაში.

სკოლის დამთავრების (1951 წ) შემდეგ ჰაველს არ იღებდნენ არცერთ უმაღლეს სასწავლებელში. ამასობაში (1955 წ) შესდგა მისი როგორს ლიტერატურული კრიტიკოსის დებიუტი. ერთი წლის შემდეგ კი სიტყვით გამოვიდა დამწყები მწერლების შეკრებაზე.

ამასობაში მან დაუსწრებლად მოახერხა სამხატვრო აკადემიის დრამატურგიის დაუსწრებელ ფაკულტეტის დამთავრება. პარალელურად ის მუშაობდა ტექნიკოსად პრაღის საავტორო თეატრში ”ნა ზაბრადლი”. ის რამდენიმე სპექტაკლშიც მონაწილეობდა. ამ თეატრშივე 1963 წელს მისი პირველი პიესა ”სადავოე პრაზდნესტვო” დაიდგა. კომედიურ პიესა კომუნისტური ურთიერთობის სტილს დასცინოდა, როდესაც შეგიძლია ილაპარაკო ბევრი, მაგრამ არაფერი თქვა.

ჰაველი პოლიტიკაში 1965 წელს მოხვდა როდესაც ჟურნალ ”ტვარჟ”-ის  (სახის) რედაქციის წევრი გახდა. ჟურნალი კომუნისტურმა ხელისუფლებამ აკრძალა. 60-იან წლებში კი ვაცლავ ჰაველმა დამოუკიდებელი მწერლების ორგანიზაცია შექმნა. დამოუკიდებელი იმას ნიშნავს, რომ მწერლები კომპარტიის რიგებში არ ირიცხებოდნენ. ეს საქმიანობა შეჩერებულ იქნა 1968 წელს პრაღაში ”ვარშავის ხელშეკრულების” ჯარების (ძირითადად რუსეთის წითელი არმიის) შესვლის შემდეგ.

ქარტია 771970 წლისთვის ჰაველი უკვე დამხმარე მუშად მუშაობდა პრაღის ერთერთ ლუდსახარშ ქარხანაში. პარალელურად ის აგრძელებდა პუბლიცისტურ საქმიანობას რის გამოც დაჯილდოვებულ იქნა ევროპის სახელმწიფოების სხვადასხვა პრემიებით. 1977 წელს კი დისიდენტ მწერლებთან და იატაკქვეშა მოღვაწეებთან ერთად შექმნა და გაავრცელა ”ქარტია 77”. ამის გამო დააპატიმრეს და 4 თვე ამყოფეს წინასწარი დაკავების კამერაში. ერთი წლის შემდეგ ისევ დაიჭირეს და 4 წელიწადნახევარი მიუსაჯეს. იგი ვადის ამოწურვამდე რამდენიმე თვით ადრე გაათავისუფლეს ფილტვების მწვავე ანთების გამო.

80-იან წლებში მან კიდევ უფრო გააძლიერა ანტიკომუნისტური საქმიანობა, ჩეხოსლოვაკიის ხელისუფლებას ვეღარ გადაეწყვიტა მისი დაჭერა, რადგან ევროპული სახელმწიფოების მწვავე რეაქციის ეშინოდა. ჰაველის დისიდენტური საქმიანობა 1989 წელს ”ხავერდოვანი რევოლუციით” დაგვირგვინდა. პრაღაში მისმა ორგანიზაციამ ”სამოქალაქო ფორუმმა” საპროტესტო აქციაზე 800 ათასამდე მოქალაქეს მოუყარა თავი და ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური ხელისუფლებისაგან მოლაპარაკებათა მაგიდასთან დაჯდომა მოითხოვა. მოლაპარაკებები კომუნისტური ხელისუფლების გადადგომითა და დემოკრატიული არჩევნებით დასრულდა. ვაცლავ ჰაველი ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტად აირჩიეს.

 ჩეხეთის და სლოვაკეთის ასევე ”ხავერდოვნად” დაშორების შემდეგ კი 1993 წელს ვაცლავ ჰაველი ორი ვადით იქნა არჩეული ჩეხეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტად. ის ახლაც აგრძელებს საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას და ახალი საგმირო სამქეებით ავსებს ჩეხურ მითს ვაცლავ ჰაველის შესახებ.ikoni

]]> http://www.mypraha.info/vaclav-havel/feed/ 9